Հեռ.` 010 51 57 40
Էլ. փոստ` [email protected]
Մուտքագրեք 3-120 նիշ, որպեսզի ստանաք առավել ճշգրիտ արդյունքներ։
Հեռ.` 010 51 57 40
Էլ. փոստ` [email protected]
ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի Ազգային փոքրամասնությունների և կրոնի հարցերի բաժինը համակարգում է ազգային փոքրամասնությունների և կրոնի ոլորտները: Հաշվի առնելով հասարակական լայն շրջանակների հետաքրքրությունն ազգային փոքրամասնությունների և կրոնական կառույցների գործունեության վերաբերյալ, բաժնի և վերոհիշյալ մարմինների մասին տեղեկատվությունը ներկայացնում ենք որպես առանձին բաժին:
1. Ազգային փոքրամասնությունների և կրոնի հարցերի բաժնի գործունեության ոլորտները՝
ա) ազգային փոքրամասնություններին վերաբերող հարցեր,
բ) կրոնի ու խղճի ազատությանն առնչվող հարցեր:
2. Բաժինը՝
1) իրականացնում է ազգային փոքրամասնություններին, կրոնի ու խղճի ազատությանն առնչվող` կառավարության և վարչապետի քննարկմանը կամ կարծիքին ներկայացված իրավական ակտերի նախագծերի, ինչպես նաև առանձին հարցերի համապատասխանության ուսումնասիրություն կառավարության ծրագրին և քաղաքականության հիմնական ուղղություններին, աշխատակազմի ղեկավարի հանձնարարությամբ իրականացնում է մասնագիտական փորձաքննություն, տալիս է համապատասխան ոլորտի զարգացման, գործունեության արդյունավետության բարելավման վերաբերյալ իրավական ակտերի նախագծերի մասին եզրակացություններ.
2) նախապատրաստում է իր գործունեության ոլորտների մասին տեղեկատվական նյութերն ու տեղեկանքները, իրականացնում է պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ներկայացրած տեղեկատվության ամփոփումն ու վերլուծությունը և ներկայացնում աշխատակազմի ղեկավարին.
3) հսկողություն է իրականացնում իր գործունեության ոլորտներին առնչվող՝ կառավարության տվյալ տարվա գործունեության միջոցառումների ծրագրի և գերակա խնդիրների կատարման ընթացքի նկատմամբ.
4) մշակում է իր գործունեության ոլորտների վերաբերյալ իրավական ակտերի նախագծեր.
5) կազմակերպում կամ մասնակցում է աշխատակազմ մուտք գործած՝ ազգային փոքրամասնությունների և կրոնի հարցերին վերաբերող բոլոր տեսակի առաջարկությունների կամ խնդիրների լուծման նպատակով կազմակերպվող քննարկումներին.
6) իրականացնում է Ազգային փոքրամասնությունների հարցերով խորհրդի գործունեության կազմակերպչական աշխատանքները.
7) իրականացնում է պարբերական հանդիպումներ ազգային փոքրամասնությունների համայնքների ներկայացուցիչների հետ և զեկուցագրեր պատրաստում իրավիճակի և բացահայտված խնդիրների մասին, մասնակցում նրանց միջոցառումներին.
8) իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեով ազգային փոքրամասնությունների հասարակական կազմակերպություններին հատկացվող գումարի բաշխման նախապատրաստական աշխատանքները, նախապատրաստում դրամաշնորհային պայմանագրերը, հավաքում ազգային փոքրամասնությունների ՀԿ-երի կողմից սույն գումարի օգտագործման մասին հաշվետվությունների հավաքումն ու ամփոփումը.
9) իրականացնում է www.gօv.am պաշտոնական կայքէջի համապատասխան բաժնում անհրաժեշտ տեղեկատվության համալրումն ու թարմացումը:
Ազգային փոքրամասնությունների հասարակական կազմակերպությունների ցանկ
Հայաստանի ազգային օրենսդրությունը երաշխավորում է ազգային փոքրամասնությունների ինքնության պահպանումը՝ բարենպաստ պայմաններ ստեղծելով ինչպես լեզվական և կրոնամշակութային, այնպես էլ քաղաքա-քաղաքացիական և սոցիալ-տնտեսական իրավունքների իրացման համար։ ՀՀ մայր օրենքը, ի թիվս այլ հիմքերի, արգելում է խտրականությունը նաև էթնիկ ծագման ու ազգային փոքրամասնությանը պատկանելու հիմքով (հոդված 29), ինչպես նաև ամրագրում է, որ «Ազգային փոքրամասնություններին պատկանող անձինք ունեն իրենց ավանդույթների, կրոնի, լեզվի և մշակույթի պահպանման ու զարգացման իրավունք» (հոդված 56.2):
2015 թ. սահմանադրական փոփոխություններից հետո Հայաստանը նկատելի քայլեր է ձեռնարկել՝ երաշխավորելու ազգային փոքրամասնությունների քաղաքական ներկայացվածությունը։ Գլխավոր խնդիրն այն էր, որ համամասնական ընտրակարգի պայմաններում Ազգային ժողովը այդուհետ ձևավորվելու էր բացառապես կուսակցությունների ստացած քվեներով, ինչի հետևանքով ազգային փոքրամասնությունների փոքրաթիվ համայնքների ներկայացուցիչները կարող էին ընդհանրապես չանցնել խորհրդարան։ Այսինքն՝ համայնքը կարող էր ակտիվորեն մասնակցել ընտրություններին, բայց չունենալ իրեն ներկայացնող պատգամավոր։ Այս խնդրի լուծմանն էր ուղղված ԱԺ-ում ազգային փոքրամասնություններին պատգամավորական առանձին մանդատներ բաշխելու որոշումը։
2016 թ. մայիսի 25-ին ընդունված Ընտրական օրենսգրքի 95-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն՝ «Պատգամավորների 4 մանդատ բաշխվում է ազգային փոքրամասնության ներկայացուցիչների միջև` ընտրություններին նախորդող վերջին մարդահամարի տվյալներով առավել մեծ թվով մշտական բնակչություն ունեցող առաջին չորս ազգային փոքրամասնություններից յուրաքանչյուրին` մեկ մանդատ սկզբունքով»։
2001 թվականից Հայաստանը դե յուրե ճանաչում է ազգային փոքրամասնությունների տոները և հիշատակի օրերը նշելու իրավունքը։ «Տոների և հիշատակի օրերի մասին» ՀՀ օրենքի 40-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ազգային փոքրամասնություններին պատկանող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները կարող են նշել իրենց ազգային տոները և հիշատակի օրերը, եթե դրանք չեն հակասում Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը»: «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Ռուստամ Բաքոյանի հեղինակած օրինագծով լրացում է կատարվել օրենքում և 2021 թվականից հոկտեմբերի առաջին կիրակի օրը նշվում է որպես Հայաստանի Հանրապետության ազգային փոքրամասնությունների օր (հոդված 32):
Ազգային փոքրամասնություններով հոծ բնակեցված ՀՀ 5 մարզերը
1.Տարածաշրջանային կամ փոքրամասնությունների լեզուների եվրոպական խարտիա
Խորհրդային միության փլուզումից և Հայաստանի անկախացումից հետո ազգային ինքնագիտակցության զարթոնք ապրեցին ոչ միայն հայերը, այլև հայաստանաբնակ այլազգիները, որոնց հիմնած ազգային հասարակական կազմակերպությունները կարճ ժամանակ անց համախմբվեցին՝ միավորվելով Վլադիմիր Չատոևի ջանքերով 1994 թ. ստեղծված Հայաստանի «Ազգությունների միություն» հասարակական կազմակերպության կազմում։ Ազգային փոքրամասնությունների ճանաչման, իրավունքների և ազատությունների ապահովման համար բարենպաստ էր նաև արտաքին միջավայրը, քանի որ 1994 թ. հոկտեմբերին ստորագրվել էր «Ազգային փոքրամասնություններին պատկանող անձանց իրավունքների ապահովման մասին» կոնվենցիան՝ փորձելով հետխորհրդային տարածաշրջանում ստեղծել ազգային փոքրամասնությունների պաշտպանության իրավական մեխանիզմ։ Հայաստանի «Ազգությունների միությունը», որի գործունեությունը նպատակաուղղված էր Հայաստանի ազգությունների ինքնության պահպանմանը, բարեգործության կազմակերպմանն ու Միության անդամների միջև, ինչպես նաև պետական և հասարակական կառույցների հետ փոխըմբռնման ու համագործակցության միջավայրի ձևավորմանը, հիմնադրմանը հաջորդող հինգ տարիների ընթացքում ավելի քան 70 միջոցառում իրականացրեց՝ էական ներդրում ունենալով միջմշակութային երկխոսության կայացման գործում։
Հայաստանում ազգային փոքրամասնությունների հետ տարվող աշխատանքների ինստիտուցիոնալացման գործում շրջադարձային է համարվում է 2000 թ. մարտի 12-ին կայացած ազգային փոքրամասնությունների 32 կազմակերպությունների I համագումարը, որի արդյունքում ՀՀ նախագահի հունիսի 15-ի կարգադրությամբ հավանություն տրվեց ՀՀ նախագահի աշխատակազմին առընթեր Ազգային փոքրամասնությունների ազգային-մշակութային կազմակերպությունների համակարգող խորհրդի ձևավորմանը։
Ազգային փոքրամասնությունների ազգային-մշակութային կազմակերպությունների համակարգող խորհրդի 2000 թ. հոկտեմբերի 5-ի առաջարկությամբ ՀՀ կառավարությունը յուրաքանչյուր տարի պետական բյուջեից ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերում ազգային փոքրամասնությունների կազմակերպություններին՝ խթանելով վերջիններիս կրթական-մշակութային գործունեությունը։
Հետհեղափոխական Հայաստանում ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների իրացման, ազգային ինքնության պահպանման և մշակույթի զարգացման առումով անփոխարինելի դեր և նշանակություն ունի ՀՀ վարչապետի 2019 թվականի մայիսի 3-ի՝ N 486-Լ որոշմամբ ստեղծված Ազգային փոքրամասնությունների հարցերով խորհուրդը։ Խորհուրդը խորհրդակցական մարմին է, որը կազմված է ազգային փոքրամասնությունների հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներից՝ յուրաքանչյուր ազգային համայնքից երկուական անդամ։ Խորհրդի անդամ ընտրվում են ազգային փոքրամասնության յուրաքանչյուր համայնքը ներկայացնող, առնվազն հինգ տարվա ազգային-մշակութային գործունեություն ծավալած հասարակական կազմակերպությունները՝ համայնքը ներկայացնող հասարակական կազմակերպությունների ընդհանուր ժողովում: Ի սկզբանե Ընդհանուր ժողովը երկու տարին մեկ անգամ ընտրել է խորհրդի երկու նոր անդամների: 2023 թվականին կատարված փոփոխությամբ եթե ազգային փոքրամասնության հասարակական կազմակերպության կողմից ներկայացված թեկնածուների ընդհանուր թիվը երկուսից ավելի է, ապա սահմանված երկու անդամների ընտրությունը կատարում է Խորհրդի նախագահը:
2019 թ. մայիսի 17-ին կայացած նիստում հաստատվել է Խորհրդի աշխատակարգը, ինչպես նաև գումարի բաշխման սկզբունքը, որը որոշ փոփոխությունների է ենթարկվել 2025 թվականին։ Այսպես, 25 մլն դրամից 9 մլն դրամը հավասարապես բաշխվում է Խորհրդում ազգային փոքրամասնությունների համայնքները ներկայացնող կազմակերպությունների միջև, իսկ 1 մլն դրամը փոխանցվում է կազմակերպություններից մեկին՝ Խորհրդի միասնական ծրագրերի իրականացման համար։ Մյուս 15 մլն դրամը բաշխվում է համաձայն ազգային փոքրամասնությունները ներկայացնող կազմակերպությունների կողմից (այդ թվում՝ Խորհրդի անդամ չհանդիսացող) նախապես ներկայացված և Խորհրդում հաստատված նախաձեռնությունների և ծրագրերի՝ ազգային-պետական կառույցներ չունեցող և (կամ) մեծաթիվ համայնքներ (ասորական, եզդիական և քրդական) ներկայացնող կազմակերպությունների կարիքների առաջնահերթ բավարարմամբ։
Ազգային փոքրամասնությունների հարցերով խորհրդի Աշխատակարգ
Խորհրդի նիստի արձանագրություններ
Հայաստանի Հանրապետության կառավարության աշխատակազմի ղեկավարի հրամաններ
ՀՀ Պետական բյուջեի միջոցներից հասարակական կազմակերպություններին կատարված հատկացումների վերաբերյալ հաշվետվություններ